1. Sữa đầu là gì? Vai trò của sữa đầu đối với lợn con theo mẹ

-  Sữa đầu (hay sữa non / colostrum) là loại sữa đặc biệt do lợn nái tiết ra trong vòng 24 đến 48 giờ đầu tiên sau khi sinh, trước khi chuyển sang giai đoạn tạo sữa bình thường

Vai trò của sữa đầu:

• Cung cấp năng lượng: lượng glycogen dự trữ trong cơ thể heo con sơ sinh là rất ít, do đó sữa đầu là cần thiết để duy trì nhiệt độ cơ thể và quá trình trao đổi chất của chúng.

• Cung cấp miễn dịch thụ động: tế bào biểu mô nhau thai ngăn chặn sự vận chuyển các kháng thể qua màng nhau. Do đó, trong những tuần đầu sau sinh, heo con hoàn toàn phụ thuộc vào lượng kháng thể đặc hiệu và không đặc hiệu mà nó nhận được thông qua sữa đầu.

• Cho heo con bú tối đa lượng sữa đầu trong 6 giờ đầu tiên là rất quan trọng. Cho bú luân phiên sẽ kích thích nái mẹ tăng tiết sữa đầu và cũng giúp heo con uống và hấp thu được nhiều sữa đầu.

2. Nhu cầu bú sữa đầu của lợn con

 Một lợn con có nhu cầu tiêu thụ 200-400 g sữa đầu, nhưng rất khó để có thể cho lợn con bú đủ số lượng này, bởi:

-  Sữa đầu chỉ được sản xuất bởi lợn nái trong vòng 24-48 giờ sau đẻ, và nồng độ kháng thể IgG giảm nhanh theo thời gian.

-  Khả năng ruột heo con có thể hấp thu globulin miễn dịch nhanh chóng giảm xuống sau sinh. Chỉ 12 giờ sau khi sinh nó chỉ còn có thể hấp thu 25% lượng kháng thể có trong sữa đầu.

 Vì vậy, đảm bảo mỗi heo con nhận được một lượng sữa đầu đầy đủ là một chìa khóa để đảm bảo năng suất sản xuất tốt. Cách chăm sóc lợn nái và lợn con sau sinh chính là một yếu tố quan trọng để đảm bảo lợn nái tiết đủ sữa và lợn con nhận đủ sữa đầu từ lợn mẹ sau khi sinh ra.

3. Quy trình chăm sóc lợn nái sau khi sinh

Quy trình vệ sinh:

-  Rửa sạch vùng âm hộ và xung quanh bằng nước ấm

-  Lau khô bằng khăn sạch hoặc giấy thấm

-  Dùng nước iodine hoặc virkon lau rửa mép âm môn, rửa bầu vú bằng nước ấm trước khi cho lợn con bú.

Chăm sóc lợn nái sau sinh:

-  Đếm số lượng nhau thai bằng số lợn con sinh ra, nếu số nhau thai ít hơn số lợn con sinh ra và không tống nhau sau thời gian dài, cần can thiệp để tránh tình trạng xót nhau

-  Cần theo dõi tình trạng sức khỏe lợn mẹ sau khi đẻ; màu sắc, lượng và mùi dịch hậu sản; kiểm tra thân nhiệt lợn mẹ ngày 2 lần (sáng, chiều) liên tục trong 3 ngày đầu để can thiệp kịp thời trong trường hợp lợn nái bị sốt, viêm vú, viêm tử cung

-  Tiêm oxytocin sau sinh sẽ giúp tăng thời gian tiết sữa đầu thêm 12 tiếng

-  Tiêm Cloprostenol 24h sau sinh

4. Chăm sóc lợn con sau sinh

• Lợn con đẻ ra cần được lau chùi nhẹ nhàng, lau sạch nhớt ở mũi, mồm, dùng bột mistral xoa toàn thân lợn con, buộc thắt dây rốn và sát trùng bằng iodine

• Cho lợn con bú sữa đầu ngay sau sinh

• Theo dõi, hỗ trợ lợn con bú mẹ, tránh những con khỏe mạnh tranh vú, tập cho lợn con quen với vị trí vú của mình để tránh gây shock cho lợn mẹ sẽ dẫn đến trường hợp lợn mẹ cắn con

• Ưu tiên vú căng, nhiều sữa cho những con thể trạng kém, còi yếu hơn ở trong đàn

• Vắt sữa đầu của những nái đang sinh để cho lợn sơ sinh và lợn theo mẹ còi yếu để hạn chế tình trạng chết yểu sau sinh

• Trong 3 ngày đầu sau sinh có thể ghép lẫn nhau, ưu tiên con còi yếu cho mẹ đẻ muộn nhất (nằm trong lứa đẻ 2-5) có bầu sữa tốt và núm vú nhỏ, dễ bú

• Tiến hành tiêm sắt, amox, nhỏ cầu trùng cho lợn con 24h sau sinh

• Tiến hành thiến từ 3-5 ngày tuổi

•